Meltem Sarsılmaz Önder / aa/teyithatti/

Ölen kişilerin sosyal medya hesaplarının akıbeti uzun süredir tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Hesapların miras bırakılabilmesine dair görüşler ve ölümden sonra hesap faaliyetlerini düzenleyen uygulamalar yıllara ve platformlara göre değişiklik gösteriyor. Popüler platformlar genelde, yaşamını yitiren kişinin hesap faaliyetlerini kademeli olarak sonlandırıyor.

Meta’dan “dijital davranış simülasyonu” patenti

ABD merkezli iş dünyası haberleri platformu Business Insider'da yer alan içeriğe göre Meta, Aralık 2025'te, yapay zeka kullanarak bir kullanıcının sosyal medya davranışlarını taklit etmeyi sağlayan bir patent aldı. Facebook, Whatsapp ve Instagram gibi dev platformların sahibi olan Meta; sesli mesajlar, sohbetler, yorumlar ve beğeniler gibi kullanıcıya has verileri analiz ederek bir kişinin dijital faaliyetlerini taklit etmeyi amaçlıyor.

Patent metninde, "Sistemin, kullanıcının uzun süre sosyal medyadan uzak kalması ya da hayatını kaybetmesi durumunda devreye girebileceği" belirtiliyor.

Dijital “klon” video ve sesli görüşmeleri simüle edebilir

Sistem, bir kişinin dijital kimliğini taklit ederek kullanıcının platformdan hiç ayrılmamış gibi görünmesini sağlayabiliyor. Patente göre yapay zeka, kullanıcının geçmiş paylaşımları, yorumları ve etkileşimleri üzerinden eğitilerek 'dijital bir klon' oluşturabiliyor. Bu dijital klon, başkalarının içeriklerine yanıt verebiliyor, hatta video ya da sesli görüşmeleri simüle edebiliyor.

Meta, söz konusu sistemin özellikle içerik üreticileri ve platformdan uzun süre uzak kalan kullanıcılar açısından yararlı bir araç olabileceğini ileri sürüyor. Fakat uzmanlar vefat eden kişilerin taklit edilmesinin etik ve hukuki sorunlar doğurabileceğin ifade ediyor.

Meta: “Şu aşamada ilerleme planımız yok”

Patent başvurusunun arkasındaki isim olarak Meta’nın CTO’su Andrew Bosworth gösteriliyor. Konuyla ilişkili açıklama yapan Meta sözcüsü ise “Bu örnekle ilgili şu aşamada ilerleme planımız bulunmuyor. Patent almak, bu teknolojinin mutlaka uygulanacağı anlamına gelmez” dedi.

Meta’nın dijital miras çalışmaları yeni değil

Meta, dijital miras konusunda daha önce de çeşitli çalışmalar yürütmüştü. Facebook, yaklaşık 10 yıl önce kullanıcıların ölüm sonrası hesaplarının yönetilebilmesi için 'miras kişisi' belirlemesine imkân tanımıştı.

Meta CEO'su Mark Zuckerberg, podcast yayıncısı Lex Fridman ile Eylül 2023'te yaptığı bir röportajda Meta'nın "gerçekçi yeni avatarlarının bir gün vefat etmiş sevdiklerimizle etkileşim kurmanın bir yolu olarak kullanılma olasılığından" bahsetmişti.

Microsoft da benzer bir patent almıştı

ABD merkezli teknoloji şirketi Microsoft da daha önce ölen kişilerin bilgilerini kullanarak sohbet robotu yapmaya olanak sağlayan bir patent almıştı. Söz konusu patent, "görüntülere, ses verilerine, sosyal medya gönderilerine, elektronik mesajlara" ve diğer kişisel bilgilere dayalı bir robot tanımlıyor.

Metinde, "Sohbet robotunun temsil ettiği kişi bir arkadaş, akraba, tanıdık, ünlü, kurgusal karakter, tarihi figür veya rastgele birisi gibi geçmiş ya da şimdiki zamana ait bir kişiye (veya bu kişinin bir versiyonuna) karşılık gelebilir" ifadesi yer alıyordu.

BULGU SETİ

• Meta, kullanıcı davranışlarını taklit edebilen bir yapay zeka sistemi için patent aldı.
  
  
• Teknoloji, kullanıcı vefat ettiğinde bile hesabın aktifmiş gibi görünmesini sağlayacak bir 'dijital klon' öngörüyor.
  
  
• Meta ise şu aşamada bu patenti hayata geçirme planı olmadığını söylüyor.
  
  
• Uzmanlar, bunun etik ve hukuki açıdan ciddi tartışmalar doğurabileceğine dikkat çekiyor.