Yapay zeka şirketlerinin basılı kitapları satın aldıktan sonra tarayıp imha ettiği iddiaları yeniden alevlendi. Bir kitaba yerleştirilen konum takip cihazı, kitabın izini Amazon'un yapay zeka eğitim tesisine kadar sürdü.
Avrupa'daki sahaflara Nisan ayının sonlarından itibaren gelen sıra dışı kitap siparişleri dikkat çekmişti. Gece yarısı verilen ve yüksek miktarlardaki bu siparişlerin arkasında kimin olduğu merak edilirken, şüpheler yapay zeka şirketlerine yönelmişti.
Sahafların basına yaptığı açıklamalara göre özellikle 1970'lerden sonra yayımlanan, ISBN numarası bulunan ve hâlâ telif hakkıyla korunan kitaplar talep ediliyordu.
The Washington Post'un ulaştığı mahkeme belgeleri ise tartışmaları daha da alevlendirmişti. Belgelere göre ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic, “Panama Project” kapsamında yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla milyonlarca basılı kitap satın aldı, bu kitapları dijitalleştirdi ve ardından imha etti.
AA Teyit Hattı da söz konusu tartışmaları “Yapay zekanın yeni veri kaynağı sahaflar mı?” başlığıyla ele almıştı.
Yapay zeka şirketlerinin neden kitapların peşine düştüğü tartışılırken, 404 Media'nın yaptığı yeni araştırma ise konuyu bambaşka bir boyuta taşıdı.
Nadir kitaplardan oluşan bir sevkiyat Amazon yapay zeka eğitim tesislerine ulaştı
404 Media, nadir kitaplardan oluşan bir siparişin hangi yapay zeka şirketine gittiğini tespit etmek için kitaplardan birine takip cihazı yerleştirdi. Takip cihazından elde edilen veriler, siparişin Amazon’un yapay zeka eğitim tesisine ulaştığını gösterdi.
Bir sahaf, alıcıların anonim kalabildiği kitap pazaryeri Biblio üzerinden yaklaşık 1.000 kitaplık bir sipariş aldı. Siparişin arkasında bir yapay zeka şirketi olabileceğinden şüphelenen sahaf, 404 Media ile işbirliği yaparak kitaplardan birinin içine konum takip cihazı yerleştirdi. Takip edilen kitap, farklı noktalardan geçtikten sonra Nevada'daki bir Amazon tesisine ulaştı. 404 Media'nın aktardığına göre tesiste kitaplar dijital ortama aktarılıyor. Bunun için kitapların sırtları kesilerek sayfaları birbirinden ayrılıyor ve yüksek hızda taranıyor.
404 Media'nın haberine göre, Amazon çalışanlarının yer aldığı bir forumda bir çalışan, “tek yaptığımız kitapları taramak” diyerek tesisteki işleyişi anlattı. Çalışan, bazı personelin kitapları kesmekle, bazılarının ise kitapları teslim alıp barkodlarını taramakla görevlendirildiğini söyledi.
Amazon ise 404 Media'ya yaptığı açıklamada, "Amazon, müşterilerimizin kullandığı ürün ve hizmetlerin geliştirilmesine ve iyileştirilmesine yardımcı olmak amacıyla ticari kanallar aracılığıyla kitap satın almaktadır." dedi.
Yapay zeka eğitiminde telif hakkı meselesi
ABD'de Anthropic ve Meta hakkında açılan telif hakkı davalarında verilen son kararlar ise yapay zeka şirketleri açısından önemli bir emsal oluşturdu. Mahkemeler, şirketlerin yasal yollarla edindikleri kitapları yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanmasının belirli koşullar altında "adil kullanım" kapsamında değerlendirilebileceğine hükmetti. Ancak kararlar, telif hakkıyla korunan eserlerin her koşulda yapay zeka eğitimi için kullanılabileceği anlamına gelmiyor.
