Son günlerde sosyal medyada çeşitli kanser türlerinin kesin tedavisinin bulunduğunu öne süren paylaşımlar yaygınlaştı. Bu furyaya eklenen bir paylaşımda Meksikalı bilim insanı Eva Ramon Gallegos’un HPV’yi tamamen yok etmeyi başardığı iddia edildi.

Çalışma yeni değil

Anahtar kelimelerle yaptığımız arama sonucuna göre, Eva Ramon Gallegos’un iddiaya konu çalışması yeni değil. Hatta kendisinin HPV’yi tamamen yok etmeyi başardığına dair haberler daha önce de paylaşılmış.

Gallegos, yıllardır “fotodinamik terapi” üzerine çalışan bir bilim insanı. Konuya ilişkin ilk çalışmasını 2017’de yayınlanan Gallegos, son olarak 2023’te de bir makale çıkartmış. Yani aslında bulgular yeni değil.

Gallegos ve arkadaşları, rahim ağzında HPV enfeksiyonunun yol açtığı CIN I (rahim ağzı hücrelerinde kanser öncesi sayılan hafif düzey yapısal bozulmalar) ve ilişkili lezyonların tedavisinde, cerrahi ya da yakma–dondurma gibi ciltten veya doğal vücut açıklıklarından iç organlara yapılan girişimleri en aza indirmeyi amaçlayan alternatif bir yöntem olarak fotodinamik terapiyi değerlendirmiş.

Ne var ki, 2023’te yapılan çalışma için “HPV’yi tamamen yok etti” demek bilimsel olarak doğru değil. Çünkü araştırma yalnızca Meksika’daki 29 kadın üzerinde yapılmış. Araştırmanın yapıldığı gruptaki bazı kişilerde sadece virüs var, bazılarında hem virüs hem CIN I, bazılarında yalnızca CIN I var. Araştırmanın sonucunda HPV eliminasyonu yüzde 100 olarak gözlemlenmiş. CIN I eliminasyonu ise yüzde 57 gibi klinik olarak anlamlı olmayan bir düzeyde kalmış. Hem CIN I hem HPV eliminasyonu ise yüzde 64 olarak raporlanmış.

Sağlık otoritelerine göre HPV enfeksiyonlarının yüzde 90’ı bir ila iki yıl arasında kendi kendilerine yok olabiliyor. Ayrıca 29 kişilik bu küçük örneklemde, geçici enfeksiyonlar veya zaten araştırmanın başında düşük dereceli olan lezyonlar "tedavi edilmiş" sayılmış olabilir. Üstelik araştırma boyunca takip yalnızca 6 ay sürmüş. Bu süre HPV’nin vücudu tamamen terk ettiğini söylemek için kısa sayılabilir. Araştırmada tedaviyi almayan bir kontrol grubunun olmayışı da sonuçların tutarlılığına gölge düşürüyor.

Virolog Semih Tareen, X hesabında yaptığı paylaşımda araştırmanın Photochemistry and Photobiology gibi çok da iddialı olmayan dergilerde yayınlandığını ve HPV’nin yok edildiğine dair bir delil sunmadığını aktarıyor.

Sonuç olarak elbette Gallegos ve arkadaşlarının bilimsel çalışması ve bulguları kıymetli. Fakat, araştırmanın kapsamı HPV’yi tamamen yok edebilen bir yöntem bulunduğunu söylemek için yeterli değil.

Son dönemde çeşitli kanser türlerine tedavi bulunduğuna dair haberler dolaşımda. Bu durum ABD’nin Dünya Sağlık Örgütü’nden ayrılmasıyla ilişkilendiriliyor. Halbuki, “tedavi bulundu” olarak sunulan çalışmalar klinik araştırmalardan ibaret ve genellikle eski tarihli çalışmalar. Bu çalışmalar umut verici olsa da insanlarda uygulanabilir bir tedavinin bulunması için çok daha kapsamlı ve uzun yıllar sürecek çalışmalar gerekiyor.

HPV nedir, ne değildir? 

HPV, yani “insan papilloma virüsü” en yaygın şekilde cinsel yolla bulaşan, vücutta siğillere ve kanser ile ilişkili hastalıklara neden olan viral bir çeşit enfeksiyon. Başta rahim ağzı olmak üzere siğillerle kendini gösterebilen bu virüs, virüs taşıyıcısı biriyle vajinal, anal ya da oral cinsel birliktelikle bulaşabilir.

HPV enfeksiyonuna neden olan virüs, ciltten cilde ya da mukozadan mukozaya temasla da bulaşabiliyor. Yani cinsel penetrasyon olmasa da enfeksiyona maruz kalabilirsiniz.

HPV, cinsel birliktelik yoluyla bulaşan HIV ya da HSV ile karıştırılmamalı. 200’den fazla türü olduğu bilinen HPV enfeksiyonu yalnızca kadınların değil, tüm cinsiyetlerin maruz kalabileceği bir virüs. Ayrıca, her HPV enfeksiyonu kansere sebep olmaz. ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri’ne (CDC) göre HPV enfeksiyonlarının yüzde 90’ı iki yıl içinde kendi kendine geçer.

Şimdiye kadar bilinen en etkili HPV’den korunma yöntemi ise aşı olmak. HPV aşısını 9-45 yaş arası yaptırmak öneriliyor. En ideali ise 26 yaşına kadar aşıları yaptırmış olmak. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu Haziran 2025’te HPV aşısının yıl sonuna kadar ulusal aşı takvimine dahil edileceğini duyurmuştu. Fakat, Şubat 2026 itibariyle henüz somut bir adım atılmadı.