Sosyal ağlarda ve mesajlaşma uygulamalarında, Azerbaycan'daki süpermarketlere yönelik bir siber saldırının beklendiği ve bu durumun geçici olarak faaliyetlerini durdurmasına yol açabileceği yönünde bilgiler yayılıyor. Ülke sakinlerine en az üç günlük yiyecek stoğu yapmaları tavsiye ediliyor.

"Faktyoxla" ekibi, bu tehdit hakkında bilinenleri, Azerbaycan'da resmi bir uyarı yapılıp yapılmadığını ve "üç günlük stok tavsiyesinin" nereden kaynaklandığını araştırdı.

Yayılan bilgiler iki ana iddia içeriyor:

• Azerbaycan'daki süpermarketlere yönelik bir siber saldırı bekleniyor;
• Mağazaların çalışmalarında olası aksamalar nedeniyle halkın acilen üç günlük yiyecek stoğu satın alması gerekiyor.

Bilginin doğruluğunu teyit etmek için, Azerbaycan devlet kurumlarının resmi bir uyarı yayınlayıp yayınlamadığını ve böyle bir senaryoyu doğrulayabilecek olayların gerçekten meydana gelip gelmediğini önceden belirlememiz gerekmektedir.

2 Kasım 2026'da, çeşitli Avrupa ülkelerinde süpermarketlerin soğutma sistemlerini etkileyen siber saldırıların gerçekleştiği kaydedildi. Reuters ve Associated Press'e göre, sorunlar Belçika, İsveç, İrlanda, Lüksemburg ve Estonya'daki mağazalarda yaşandı. Finlandiya ve Hollanda'da da olayların yaşandığı bildirildi.  

Bazı mağazalarda soğutma sistemlerinin ve dondurucuların sıcaklığı aniden yükseldi. Sonuç olarak, perakende zincirleri sıcaklık rejimine uyulması gereken ürünleri satıştan çekmek ve bazı durumlarda mağazaların çalışmalarını geçici olarak sınırlamak zorunda kaldı.

Bu olaylar, Ekim ayında Fransa'da meydana gelen benzer bir saldırının devamı niteliğindeydi. O zaman da soğutma sistemlerinin çalışmasına dışarıdan gerçekleştirilmiş müdahale, ürünlerin bozulmasına ve büyük miktarda hasara yol açmıştı.  
Ancak, olayların coğrafyasını da dikkate almak önemlidir: Doğrulanan bilgiler Avrupa ülkeleriyle ilgilidir ve Azerbaycan'da benzer bir saldırının hazırlandığını asla kanıtlamıyor.
Azerbaycan'daki resmi kaynaklar ne diyor?
Araştırmalarımız sonucunda, süpermarketlere yönelik siber saldırılar, faaliyetlerin askıya alınması tehditleri veya acil gıda alımlarına duyulan ihtiyaç da dahil olmak üzere, ilgili devlet organlarından bu konuda herhangi bir resmi açıklamanın olmadığını belirledik.
Evde “72 saatlik yiyecek ve su stoğu” bulundurma önerisi gerçekten de mevcuttur. Özellikle Azerbaycan Cumhuriyeti Olaganüstü Durumlar Bakanlığı'nın resmi internet sitesinde, en az üç günlük su ve uzun süreli gıda ürünlerinden oluşan acil durum stoğu hazırlama konusunda öneriler yer almaktadır. Ancak bu öneriler, süpermarketlerin kapanmasıyla ilgili özel bir uyarıya değil, genel acil durum hazırlığına ilişkindir. Olağanüstü Durumlar Bakanlığı'nın bu önerisinin yaklaşık beş yıl önce yayınlandığı ve yeni bir uyarı olmadığını belirtilmelidir.

Mart 2025'te Avrupa Komisyonu “Avrupa Birliği Kriz Hazırlık Stratejisi”ni onayladı. Belge doğal afetler, tedarik kesintileri, salgın hastalıklar, askeri tehditler ve siber olaylar gibi çeşitli acil durumlara karşı nüfusun hazırlık düzeyini artırmayı öngörmektedir.

Pratik hedeflerden biri, vatandaşların en az 72 saat boyunca temel ihtiyaçlarını bağımsız olarak karşılayabilme yeteneğidir.

Dolayısıyla, “üç günlük erzak” Azerbaycan'daki süpermarketlerin yakında çalışmayı durduracağına dair bir kanıt değil, genel bir sivil hazırlık önlemidir.

Azerbaycan'daki süpermarketlere siber saldırı beklendiği ve bu nedenle acil durum gıda malzemelerinin stoklanmasının gerekli olduğu iddiası resmi kaynaklar tarafından doğrulanmamıştır.

Ancak:

• Avrupa'da süpermarket soğutma sistemlerine siber saldırılar gerçekten yaşanmıştır.
• “Üç günlük yiyecek ve su stoğuna sahip olma” önerisi mevcuttur, ancak güncelliğini yitirmiş ve genel bir öneridir.
• Azerbaycan süpermarketlerinin siber saldırı nedeniyle toplu kapanmaya hazırlandığına dair doğrulanmış bir bilgi mevcut değildir.

Acil durumlara makul bir şekilde hazırlık yapmak faydalıdır, ancak mağazaların yakında kapanacağına dair doğrulanmamış bilgilerin yayılması kabul edilemez bir durumdur.